|
 نویسنده: مهدی رضوانی پور
از ابتدای حرکت انقلابی و آغاز قیام الهی امام خمینی(س) در سال 1342ش. تا کنون که در سایه سار شجره تنومند انقلاب اسلامی از نعمت استقلال و آزادی بهره مندیم، خون بهای عظیم و هزینه بسیار سنگینی در سراسر جهان نثار این شجره طیبه شده است و با عنایت به این موضوع، جا دارد که از خود بپرسیم: به راستی هدف و مقصود از این خیزش بی نظیر تاریخی با آن هزینه سنگین چه بوده است؟
اصلاح ساختار سیاسی و تشکیل حکومت اسلامی، حل مشکل اقتصادی و رسیدگی به امور محرومین، احیای اسلام و تربیت اخلاقی انسان، رفع تبعیض و برقراری عدالت اجتماعی، و مسائلی از این دست، اگر چه ممکن است در سخنان برخی از صاحب نظران به عنوان هدف و مقصد از انقلاب معرفی شده باشد؛ اما باید اذعان نمود که این مسائل صرفا اهداف مقدماتی برای نیل به مقصد و مقصود نهایی هستند که از دیدگاه بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران عبارت است از نیل به ایده توحید که جز التزام به مکتب الوهیت نمیباشد.
حضرت امام در وصیتنامه خویش با تأکید بر اینکه حجم تحمل زحمتها، رنجها، فداکاریها، جان نثاریها و محرومیتها در جهان، مناسب حجم بزرگی مقصود و ارزشمندی و علوّ رتبه آن است، میفرماید: «آنچه که شما ملت شریف و مجاهد برای آن به پا خاستید و دنبال میکنید و برای آن جان و مال نثار کرده و میکنید، والاترین و بالاترین و ارزشمندترین مقصدی است و مقصودی است که از صدر عالم در ازل و از پس این جهان تا ابد عرضه شده است و خواهد شد و آن مکتب الوهیت به معنی وسیع آن و ایده توحید با ابعاد رفیع آن است که اساس خلقت و غایت آن در پهناور وجود و در درجات و مراتب غیب و شهود است.»(1)
ایشان در ادامه با بیان اینکه کوشش تمام انبیاى عظام(ع) و اولیاى معظم(س) براى تحقق ایده توحید بوده - که هم مقصد است و هم مقصود - و به واسطه آن، خاکیان بر ملکوتیان شرافت داده شده و راهیابى به کمال مطلق و جلال و جمال بىنهایت جز با آن میسر نمیگردد، اظهار میدارند:
«شما اى ملت مجاهد! در زیر پرچمى مىروید که در سراسر جهان مادى و معنوى در اهتزاز است. بیابید آن را یا نیابید، شما راهى را مىروید که تنها راه تمام انبیا(ع) و یکتا راه سعادت مطلق است. در این انگیزه است که همه اولیا شهادت را در راه آن به آغوش مىکشند و مرگ سرخ را «احلى من العسل» مىدانند.»(2)
پس تنها راه سعادت و راهیابی به کمال مطلق و جلال و جمال بی نهایت از منظر امام، حرکت در مسیر توحید است؛ همان حقیقت عظیمی که وقتی از امام سجاد(ع) درباره آن سؤال کردند، فرمود: «همانا خدای عزوجل میدانست که در آخرالزمان مردمانی ژرف اندیش خواهند آمد. از اینرو سوره توحید و آیاتی از سوره حدید تا جمله "و هو علیم بذات الصدور" (شش آیه ابتدایی سوره حدید) را نازل کرد. پس هر کس غیر آن را بجوید، هلاک شده است.»(3)
البته تشریح و تبیین ایده توحید با ابعاد رفیع و وسیع آن را باید در درس سراسر عرفانی «تفسیر سوره حمد» خود امام جستجو کرد؛ درسی که اندکی پس از پیروزی انقلاب اسلامی برگزار شد و از سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز پخش گردید؛ اما بعد از پنج جلسه به سبب بیماری حضرت امام و مخالفتهای برخی از مقدسین که مخالف طرح این نوع سخنان بودند، برای همیشه تعطیل شد.(4) با این حال، همین مباحث کوتاه عرفانی به همراه دیگر مباحث مطرح شده در سایر آثار امام میتواند بسیاری از ابعاد دیدگاه ایشان را در خصوص توحید بیان نماید.
جمع بندی نوشته های حضرت امام نشان میدهد که توحید در دیدگاه عرفانی ایشان در مرحله نظر به معنای «اسقاط اضافات و تعینات و کثرات، حتی کثرات اسمائی و صفاتی است.»(5) و در مرحله عمل به معنای «از کثرت رو به وحدت رفتن و جهات کثرت را در عین جمع، مستهلک و مضمحل نمودن است.»(6)
با چنین دیدگاهی است که امام توسط انقلاب خویش، خواستار تحول عظیم معنوی نه تنها در ایران که در تمامی جهان بر اساس توحید بودند و به عنوان مثال در پیام به گورباچف، آخرین رهبر اتحاد جماهیر شوروی، مشکل اصلی کشور شوروی را عدم اعتقاد به توحید معرفی نموده و او را به تفکر پیرامون جهان بینی الهی و اندیشه در حکمت متعالیه صدرالمتألهین و کتب عرفا به خصوص کتب محیی الدین عربی دعوت نمودند.(7)
اینک، در ایام سالگرد پیروزی انقلاب، فرصت مناسبی است که نسبت به آرمان متعالی امام خمینی(س) و مقصد و مقصود انقلاب اسلامی، کسب معرفت نماییم تا به سهم خود در راستای اجرای اصل توحید در عرصه فرد و اجتماع تلاش نماییم؛ آنگونه که حضرت امام فرمود: «پیغمبر بزرگ اسلام(ص) همه چیزش را فداى اسلام کرد تا پرچم توحید را به اهتزاز در آورد و ما به حکم پیروى از آن بزرگوار باید همه چیزمان را فدا کنیم تا پرچم توحید برقرار ماند.»(8)
پی نوشتها:
1. وصیتنامه امام خمینی(س)، ص 88.
2. همان.
3. الکافی، ج 1، ص 91، ح 3.
4. تفسیر سوره حمد، امام خمینی(س)، مقدمه ناشر، ص هیجده.
5. شرح چهل حدیث، ص 327.
6. آداب نماز، ص 93.
7. صحیفه امام، ج 21، ص 220- 226.
8. همان، ج 3، ص 421.
منبع: مهر مهتاب
کلمات کليدي : مقصد و مقصود انقلاب اسلامی,جمهوری اسلامی,انبیا(ع),احلى من العسل,امام سجاد(ع),رهبر اتحاد جماهیر شوروی, امام خمینی(س)و مهدی رضوانی پور, وصیتنامه امام خمینی(س), تفسیر سوره حمد, توحید در دیدگاه |
